مقالات

خانه » سیاسی » معادلات به‌هم‌ریخته! – شماره ۷۳

معادلات به‌هم‌ریخته! – شماره ۷۳

73-4

بررسی هندسه نو جنگی گروه‌های فلسطینی در قبال اسرائیل

آتش جنگ هشت‌روزه غزه با ترور شهید احمد الجعبری فرمانده ارشد نظامی حماس به وسیله جوخه‌های ترور اسرائیل زبانه گرفت.اقدام اسرائیل برای آغاز عملیات نظامی ستون ابر، پس از شکست در جنگ ۳۳روزه و ۲۲روزهنمایان‌گرمخابره پیام جدیدی به جهانیان بود.
هرگونه عمل نظامی عاقلانه، مبتنی بر فهم درست از مختصات زمانی و مکانیبازیگران، شرایط منطقه‌ای و جهانی است. فهم و ادراک اسرائیل از دگرگونی‌های ساختاری در بدنه قدرت کشورهای منطقه برخاسته از رهیافت«بهار عربی» بود.
بایسته‌های ذهنی فرماندهان ارشد نظامی اسرائیل در آغاز جنگ از شرایط منطقه‌ای، و اثرگذاری آن بر محور مقاومت این گونه صورت‌بندی می‌شود:
۱- اثرگذاری تحریم‌های اقتصادی بر ایران
۲- تضعیف نظام سوریه درچند ماه اخیر
۳-تقابل میان شاخه‌های نظامی و سیاسی گروه‌های فلسطینی در موضوع سوریه
۴- نزدیک شدن گروه‌های فلسطینی به محور سازش
۵- قدرت‌یابی محور سازش منطقه‌ای (عربستان،قطر، ترکیه)
۶- آشفتگی و فشارداخلی بر حزب الله پس از ترور وسام الحسن
که در برون‌داد منطق امنیتی اسرائیل تهدید محور مقاومت بر منافع حیاتی – بقای نظام نامشروع اسرائیل-از تهدید درجه یک به تهدید درجه دو تغییر موضع داده است. (رک. نمودار لایه های تهدید-منفعت)؛
در این نوع نگرش به منطقه‌ی غرب آسیا ساختار امنیتی اسرائیل توانمندی «مهار و تهدید» محور مقاومت را دارا می‌باشد و ضریب آسیب‌پذیری امنیتی آن تقلیل می‌یابد. نقطه کانونی در هدف‌گذاری جنگی فرماندهان و سیاستمداران اسرائیلی در جنگ غزهگذار تهدید«محور مقاومت»از تهدید درجه دو به درجه سهدر لایه‌های منافع امنیتی می‌باشد، که نیازمند نابودی زیرساخت‌های نظامی جریان مقاومت در فلسطین بود.
برآیند این کنش نظامی در سلوک رفتار امنیتی اسرائیل رخداد «قابل مدیریت» بودن محور مقاومت را در پی داشت. هدف‌گذاری حاشیه‌ای اتاق‌های فکر اسرائیل در برافروختن جنگ هشت روزهجلب افکار عمومی برای انتخابات پارلمانی ۲۹ژانویه ۲۰۱۳ و ایجاد همبستگیدر بدنه اجتماعی با عامل بیرونی جنگ در جامعه گسست‌وار نیز می‌توان قلمداد کرد.
اما در عرصه میدانی جنگشرایط به گونه دیگر رقم خورد؛گروه‌های مبارز فلسطینیدر برابر هجمه و حملات رعدآسا و پرقدرت اسرائیلبه مراکز مسکونی،استراتژی «جنگ نامتقارن»را اتخاذ کردندکه بیان‌گر غلبه بر فضای استراتژیک و امنیتی می‌باشد و با به کارگیری موشک های با برد بالا، عمق ۷۰ کیلومتری، تغییرمحاسباتی جدی بر معادلات حاکم بر کارزار جنگ ایجاد کردند. گروه‌های مبارز فلسطینیبا ارتقای سطح توان تدافعی ناکارآمدی سامانه دفاع موشکی«گنبد آهنی»را به نمایش گذاشتند و«موازنه وحشت» در اراضی اشغالی را به «موازنه تسلیحاتی» ترجیح دادند وسمت و سوی مسیر جنگ را به سمت صلح تحمیلی بر اسرائیل کشاندند.
شعاع پیامد و برآیند ماجراجویی اسرائیل در جنگ هشت‌روز غزه شرایط نوین سیاسی- امنیتی را برای آنان ایجاد کرده است به این گونه که عوامل ذیل را در بازفهمی ماهیت کنش‌های جدیددر قلمرو منطقه‌ای و داخلیلحاظ خواهند کرد.
۱- اعتراضات مردمی کشورهای منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا موید این مطلب است که دگرگونی هرم قدرت در کشورهای عربی پیرامون از منظر «بیداری اسلامی» قابل تحلیل است.
۲- استمرار شکست اطلاعاتی و جنگ پنهان سازمان‌های امنیتی اسرائیل در شناخت نوع،برد و توان تخریب سلاح مقاومت در جنگ های ۳۳ روزهلبنان و ۲۲ روزه و ۸ روزه غزه، رویای ارتش برتر جهان را به فراموشی سپرده است.
۳- در سال ۲۰۰۵ رژیم صهیونیستی با عقب‌نشینی از غزه و ساخت دیوار حائل در کرانه باختری، به جای استراتژی قدیمی توسعه سرزمینی براساس آموزه«مرز نامحدود»، آموزه جدید «مرزهای قابل دفاع»را مبنای عمل خود قرار داده بود که از منظر بسیاری از تحلیل‌گران، یک عقب‌نشینی ایدئولوژیک و استراتژیک هویدا قلمداد شد؛ پس از گذشت هفت سال سلاح مقاومت بار دیگر رژیم صهیونیستی را مجبور به عقب‌نشینی کرد و خط بطلانی بر دکترین مرزهای قابل دفاع کشید و مرزهای این رژیمدرجنگ هشت روزه به «مرزهای ناامن» میل کرد.
۴- محور مقاومت همواره تهدید درجه یک برای بقای رژیم صهیونیستی محسوب می‌شود و لایه‌های منافع حیاتی این رژیم تا محو کامل آن در تیررس تفکرالهی و سلاحمحورمقاومت است.
۵- اسرائیل از هرگونه ماجراجویی و مانور قدرت در حوزه پیرامونی و میدان منطقه‌ای پرهیز خواهد کرد.
۶- حداکثری شدن شکاف‌های اجتماعی،سطح هویت‌یابی را کاهش می‌دهد وبرای امنیت داخلی اسرائیلمخاطره برانگیز است و سیر مهاجرت معکوس از سرزمین‌های اشغالی به دیگر کشورها را در پی خواهد داشت.
۷- دفاع از فلسطین و آزادسازی آن نقطه کانونیو قطعی در گفتمان سیاست خارجی انقلاب اسلامی ایران است.
۸- تفسیر اسرائیلاز تضعیف محور مقاومت برساخته‌ی ذهنی است؛ که مسلما تحقق عینی در روند شکل‌بندی عناصر قدرت منطقه‌ی غرب آسیا ندارد.
روایت جنگ هشت روزه غزه نشان داد «نجوای قدرت» محور مقاومت این گونه هراس بر قلوب دشمنان اسلام می‌افکند حال اگر «فریاد قدرت» محور مقاومت در فضای جهانی طنین‌افکن شود، مسلما نابودی در انتظار آنان می‌باشد و سرود مرگ همواره برای آنان زمزمه می‌شود.
*بحث از نسبت‌شناسی تهدید-منفعت را دکتر افتخاری استاد دانشکده علوم سیاسی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام طراحی کرده‌اند و این موضوع در اثر «مدیریت تهدید» ایشان به صورت مبسوط به بحث گذارده شده است. و  این فقطدریافت نویسنده از این ساختار است.

نظر بگذارید