مقالات

خانه » اقتصادی » اقتصاد مقاومتی در بیان ولایت – شماره ۷۳

اقتصاد مقاومتی در بیان ولایت – شماره ۷۳

73-23

بازخوانی مفهوم اقتصاد مقاومتی در اندیشه مقام معظم رهبری (مدظله العالی) و ترسیم مولفه‌های اساسی آن:

مقام معظم رهبری در چند سال اخیر بحث اقتصاد مقاومتی را مطرح و از آن به عنوان روشی مهم در تغییر مسیر حرکت اقتصادی کشور یاد کردند؛ روشی که در برابر هجمه‌های غرب همانند سدی محکم کارآمد است. اعمال تحریم‌های یک جانبه و غیرقانونی، همواره یکی از ابزارهای نظام سلطه برای وارد آوردن فشار به نظام جمهوری اسلامی ایران بوده است، هرچند اندکی پس از پیروزی انقلاب اسلامی و پس از تسخیر لانه جاسوسی، آمریکا قانون تحریم نظام جمهوری اسلامی ایران را به اجرا گذاشت و در طول سی سال گذشته نیز همواره بر حجم این تحریم‌ها افزوده شد. در مقابل اتخاذ چنین رویکردی، مقام معظم رهبری بحث اقتصاد مقاومتی را مطرح و از آن به عنوان روشی مهم در تغییر مسیر حرکت اقتصادی کشور یاد کردند.
آن‌چه مقام معظم رهبری در مورد اقتصاد مقاومتی در گفتارهای خود به آن اشاره می‌کنند، این است که ما باید اقتصاد مقاومتی واقعی را ایجاد کنیم. در واقع اگر در برابر فشارهای دشمن از جمله در شرایط تحریم مقاومت مدبرانه صورت گیرد نه فقط این حربه کند خواهد شد، بلکه در آینده هم امکان تکرار چنین کارهایی دیگر وجود نخواهد داشت. بنابراین اقتصاد مقاومتی، یعنی اقتصادی که همراه باشد با مقاومت در برابر کارشکنی دشمن، خباثت دشمن، دشمنانی که ما داریم. طبق گفته ایشان اقتصاد مقاومتی یک شعار نیست، یک واقعیت است و کشور در حال پیشرفت است که در جهت رسیدن به افق‌ها انواع مشکلات با انگیزه‌های متفاوت از جمله اقتصادی را در پیش دارد. در واقع هدف دشمن ایجاد مشکل (کاهش رفاه، کاهش اشتغال و…) برای مردم است تا دلزده شوند و از نظام اسلامی جدا شوند.
باید به خاطر داشت تا زمانی که اسلام هست، جنگ علیه نظام جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. طبق نظر ایشان اقتصاد مقاومتى معنایش این است که ما یک اقتصادى داشته باشیم که هم روند رو به رشد اقتصادى در کشور محفوظ بماند، هم آسیب‌‌پذیرى‌‌اش کاهش پیدا کند. یعنى وضع اقتصادى کشور و نظام اقتصادى جورى باشد که در مقابل ترفندهاى دشمنان که همیشگى و به شکل‌هاى مختلف خواهد بود، کمتر آسیب ببیند و اختلال پیدا کند.
«این که ما عرض کردیم «اقتصاد مقاومتى»، این یک شعار نیست؛ این یک واقعیت است. کشور دارد پیشرفت می‌کند. ما افق‌هاى بسیار بلند و نویدبخشى را در مقابل خودمان مشاهده می‌کنیم. خوب، بدیهى است که حرکت به سمت این افق‌ها، معارض‌ها و معارضه‌‌‌هائى هم دارد. بعضى از این معارضه‌‌‌ها انگیزه‌‌‌هاى اقتصادى دارد، بعضى انگیزه‌‌‌هاى سیاسى دارد؛ بعضى منطقه‌‌‌اى است، بعضى بین‌‌‌المللى است. این معارضه‌‌‌ها در مواردى هم منتهى می‌شود به همین فشارهاى گوناگونى که مشاهده می‌کنید؛ فشارهاى سیاسى، تحریم، غیر تحریم، فشارهاى تبلیغاتى – این‌ها هست- لیکن در لابه‌‌‌لاى این مشکلات، در وسط این خارها، گام‌هاى استوار و همتها و تصمیم‌هائى هم وجود دارد که بناست از وسط این خارها عبور کند و خودش را به آن نقطه‌‌‌ى مورد نظر برساند؛ وضع کشور الان این‌جورى است.»۱
«ما باید هر کدام نقش خودمان را بشناسیم و آن را ایفاء کنیم. یکى از بخش‌هاى ما، اقتصاد است و خاصیت اقتصاد در یک چنین شرائطى، اقتصاد مقاومتى است؛ یعنى اقتصادى که همراه باشد با مقاومت در مقابل کارشکنى دشمن، خباثت دشمن؛ دشمنانى که ما داریم»۲
طبق گفته‌های رهبری اقتصاد مقاومتی دارای الزامات و مؤلفه‌های اساسی است که بسیار حائز اهمیت است و برای ایجاد اقتصاد مقاومتی واقعی باید به آن‌ها توجه نمود. مهم‌ترین مولفه‌هایی که می‌توان از بیانات رهبری استخراج کرد عبارتند از:
۱- مردمی کردن اقتصاد و فعال کردن بخش خصوصی (تاکید بر اصل ۴۴):
«بخش خصوصى را باید کمک کرد. این‌که ما «اقتصاد مقاومتى» را مطرح کردیم، خوب، خود اقتصاد مقاومتى شرائطى دارد، ارکانى دارد؛ یکى از بخش‌هایش همین تکیه‌‌ى به مردم است؛ همین سیاست‌هاى اصل ۴۴ با تأکید و اهتمام و دقت و وسواسِ هرچه بیشتر باید دنبال شود؛ این جزو کارهاى اساسى شماست. در بعضى از موارد، من از خود مسئولین کشور می‌شنوم که بخش خصوصى به خاطر کم‌‌توانى‌‌اش جلو نمی‌آید. خوب، باید فکرى بکنید براى این‌که به بخش خصوصى توان‌بخشى بشود؛ حالا از طریق بانک‌هاست، از طریق قوانین لازم و مقرراتِ لازم است؛ از هر طریقى که لازم است، کارى کنید که بخش خصوصى، بخش مردمى، فعال شود.»۳
۲
– کاهش وابستگی به نفت
«کاهش وابستگى به نفت یکى دیگر از الزامات اقتصاد مقاومتى است. این وابستگى، میراث شوم صد ساله‌ى ماست. ما اگر بتوانیم از همین فرصت که امروز وجود دارد، استفاده کنیم و تلاش کنیم نفت را با فعالیت‌هاى اقتصادىِ درآمدزاى دیگرى جایگزین کنیم، بزرگ‌ترین حرکت مهم را در زمینه‌ى اقتصاد انجام داده‌ایم. امروز صنایع دانش‌بنیان از جمله‌ى کارهائى است که می‌تواند این خلأ را تا میزان زیادى پر کند. ظرفیت‌هاى گوناگونى در کشور وجود دارد که می‌تواند این خلأ را پر کند. همت را بر این بگماریم؛ برویم به سمت این که هرچه ممکن است، وابستگى خودمان را کم کنیم.»۴
۳-
مدیریت مصرف
«مسئله‌ى مدیریت مصرف، یکى از ارکان اقتصاد مقاومتى است؛ یعنى مصرف متعادل و پرهیز از اسراف و تبذیر. هم دستگاه‌هاى دولتى، هم دستگاه‌هاى غیر دولتى، هم آحاد مردم و خانواده‌ها باید به این مسئله توجه کنند؛ که این واقعاً جهاد است. امروز پرهیز از اسراف و ملاحظه‌ى تعادل در مصرف، بلاشک در مقابل دشمن یک حرکت جهادى است؛ انسان می‌تواند ادعا کند که این اجر جهاد فى‌سبیل‌اللّه‌ را دارد.
یک بُعد دیگرِ این مسئله‌ى تعادل در مصرف و مدیریت مصرف این است که ما از تولید داخلى استفاده کنیم؛ این را همه‌ى دستگاه‌هاى دولتى توجه داشته باشند – دستگاه‌هاى حاکمیتى، مربوط به قواى سه‌گانه – سعى کنند هیچ تولید غیر ایرانى را مصرف نکنند؛ همت را بر این بگمارند. آحاد مردم هم مصرف تولید داخلى را بر مصرف کالاهائى با مارک‌هاى معروف خارجى – که بعضى فقط براى نام و نشان، براى پز دادن، براى خودنمائى کردن، در زمینه‌هاى مختلف دنبال مارک‌هاى خارجى می‌روند – ترجیح بدهند. خود مردم راه مصرف کالاهاى خارجى را ببندند.»۵
۴
– حمایت از تولید ملی
طیق گفته مقام معظم رهبری تولید ملی دارای ارکانی است که باید در جهت رسیدن به اهداف  اقتصاد مقاومتی مورد توجه قرار گیرد که از جمله آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
الف) استفاده حداکثری از زمان و منابع
ب) کارآفرینی
ج) حمایت از شرکت‌های دانش بنیان
«یک رکن دیگر اقتصاد مقاومتى، حمایت از تولید ملى است؛ صنعت و کشاورزى…بالاخره حمایت از تولید ملى، آن بخشِ درونزاى اقتصاد ماست و به این بایستى تکیه کرد.»۶
«ما باید یک اقتصاد مقاومتىِ واقعى در کشور به وجود بیاوریم. امروز کارآفرینى معنایش این است. دوستان درست گفتند که ما تحریم‌ها را دور می‌زنیم؛ بنده هم یقین دارم. ملت ایران و مسئولین کشور تحریم‌ها را دور می‌زنند، تحریم‌کنندگان را ناکام می‌کنند.»۷
«استفاده‌ى حداکثرى از زمان و منابع و امکانات. از زمان باید حداکثر استفاده بشود. طرح‌هائى که سال‌هاى متمادى طول می‌کشید، امروز خوشبختانه با فاصله‌ى کمترى انسان مى‌بیند که فلان کارخانه در ظرف دو سال، در ظرف هجده ماه به بهره‌بردارى رسید. باید این را در کشور تقویت کرد. حرکت بر اساس برنامه، یکى از کارهاى اساسى است. تصمیم‌هاى خلق‌الساعه و تغییر مقررات، جزو ضربه‌هائى است که به «اقتصاد مقاومتى» وارد می‌شود و به مقاومت ملت ضربه می‌زند. این را، هم دولت محترم، هم مجلس محترم باید توجه داشته باشند؛ نگذارند سیاست‌هاى اقتصادى کشور در هر زمانى دچار تذبذب و تغییرهاى بى‌مورد شود.»۸

پی‌نوشت:
۱- بیانات در دیدار جمعی از پژوهشگران و مسئولان شرکت‌های دانش‌بنیان ۰۸/۰۵/۱۳۹۱
۲
– همان
۳
بیانات در دیدار رئیس‌جمهوری و اعضاى هیئت دولت ۰۲/۰۶/۱۳۹۱‌
۴
–  بیانات در دیدار کارگزاران نظام ۰۳/۰۵/۱۳۹۱
۵
بیانات در دیدار کارگزاران نظام ۰۳/۰۵/۱۳۹۱
۶
بیانات در دیدار رئیس‌جمهوری و اعضاى هیئت دولت۰۲/۰۶/۱۳۹۱‌
۷
بیانات در دیدار جمعی از کارآفرینان سراسر کشور ۱۶/۰۶/۱۳۸۹
۸
بیانات در دیدار کارگزاران نظام ۰۳/۰۵/۱۳۹۱

نظر بگذارید