مقالات

خانه » فرهنگی » حُدّاثُ الحسین، نگاه حداکثری و رسانه‌ای به مداحی – شماره۷۴

حُدّاثُ الحسین، نگاه حداکثری و رسانه‌ای به مداحی – شماره۷۴

81536055065590032054

گزارشی از اولین کارگاه هم‌افزایی مهارت‌های مداحان دانشگاه امام صادق علیه‌السلام:

حُدّاث الحسین نام کارگروهی تخصصی متشکل از مادحین دانشگاه امام صادقعلیه‌السلام است که به موضوعات و مسائل مداحی می‌پردازد. وجه تسمیه‌ی این گروه به حداث الحسین، روایتی از امام صادق علیه‌السلام است که در آن، حضرت توصیفی ارائه می‌دهند که حداث الحسین (سخن‌گویان امام حسین) در روز جزا در زیر عرش و در سایه‌ی عرش الهی در محضر امام حسین هستند و آن‌جا نیز مجالست با امام حسین را بر همه چیز ترجیح می‌دهند. برای مداحان چه افتخار و آرزویی بهتر از این! خوشبختانه حداث الحسین محدود به دانشگاه امام صادق نشد و شعبه‌های دیگری از آن در مراکز دیگر نیز تشکیل شده است.
در این کارگروه به دو بخش قالب و محتوای مداحی پرداخته می‌شود که البته قالب در آن، فرع بر محتواست.
فی المثل در بخش قالب، به بررسی مهارت‌های آوایی، جایگاه اوج و فرود صدا در خواندن، ارتباط مستقیم با مستمع به هنگام خواندن، انتخاب سبک اشعار و… پرداخته می‌شود.
و در بخش محتوا به بررسی منابع معتبر و چگونگی انتخاب مضامین از منابع معتبر عاشورا، مثلا استفاده ازخطبه های امام حسینعلیه‌السلام در طول قیام یا احادیث و آیات قرآنی، انتخاب اشعار، مضمون‌سازی از داخل موضوعات مختلف و… پرداخته می‌شود.
شاید گفته شود مداحی آن‌قدرها هم نیاز به دقت و ظریف‌نگری ندارد و همان‌طور که از اسمش پیداست مداح کارش مدح است و می‌خواند و می‌رود، ولی نگاه این حلقه به مداحی یک نگاه حداکثری است که اندکی باید در مورد ضرورت این بحث صحبت شود.
ضرورت نگاه حداکثری و رسانه‌ای «حداث الحسین» به جایگاه مداحی به عنوان یک رسانه‌ی سنتی:
اولا: شما نگاه کنید در هر محرم و صفری که می‌آید چه هزینه‌ی هنگفتی صرف می‌شود؟ چقدر انسان با مشاغل مختلف کار خود را رها می‌کنند و برای این امر مهم وقت می‌گذارند؟ آیا می‌شود که محرمی بیاید و این مجالس تعطیل شود؟ از مسلمان تا ارمنی.
پس یک تریبون عظیم در اختیار ماست که بودجه‌اش مردمی، حضورش مردمی و کاملا خودجوش است. این همه زائر کربلا که فقط آمار روز اربعین آن ۱۵میلیون نفراست. این ظرفیت را کجای عالم و چه موقع می‌توان یافت؟
ثانیا: امام حسین علیه‌السلام یک شخصیت جهانی است نه صرفا امام شیعیان، و روضه‌های او هم بین‌المللی است، حقوق زنان، حقوق کودکان، ان لم یکن لکم دین و کنتم لا تخافون المعاد فکونوا احرارا فی دنیاکم، همه و همه مسائلی با نگاهی جهانی است و اصلا امام حسینعلیه‌السلام همه‌ی حرکت خود را رسانه‌ای می‌بیند و رسانه‌ای عمل می‌کند که به چند مورد از اقدامات امام برای رسانه‌ای کردن قیام اشاره می‌کنیم:
۱- توجه به پایگاه اجتماعی عراق و خاصه کوفه برای قیام
– زیارت قبر حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و حضرت خدیجه سلام‌الله‌علیها و زیارت قبرامام حسن علیه‌السلام به هنگام ترک مدینه و حرکت به سوی مکه که این نوعی تذکر نمادین به همگان که این من هستم فرزند پیامبر و خدیجه، پیامبری که حکومت اسلام را بنا نهاد و خدیجه‌ای که اولین زن مسلمه و همسر پیامبر بود و امام حسن که امام مسلمین و برادر من بود.
– پرهیز ازفرار یا عبور از بیراهه‌ها که می‌توانست منجر به شهادت مخفیانه‌ی امام شود و تضعیف حرکت تبلیغی امام بود.
– ورود امام حسین علیه‌السلام در ماه شعبان به مکه و تبلیغات برای حرکت در طول چهار ماه و در نهایت خواندن خطبه و دعوت به یاری و خروج حضرت از مکه برای قیام در ایامی که مسلمین آماده‌ی انجام مناسک حج شده‌اند.
– به همراه بردن عده‌ای راوی، امثال حضرت زینب کبری و حضرت ام کلثوم و امام سجاد علیه‌السلام که قرار است وقایع را برای دیگران تعریف کنند و نهضت را عالم‌گیر کنند.
– و…
حالا که این حرکت آن‌قدر رسانه‌ای است و این حرکت رسانه‌ای آن‌قدر توانایی داشته است که نزدیک  ۱۳ قرن با نهایت حرارت باقی بماند، آیا نمی‌توان گفت که مداحی هم یک رسانه است که قرار است این حرکت را پوشش بدهد؟ آن هم نه صرفا یک پوشش احساسی که پوششی عقلانی – عاطفی از ماجرا داشته باشد.
نگاه «حداث الحسین» این نوع نگاه است. با این نگاه کارهای یک مداح الگو است. چرا که کار رسانه اساسا الگودهی است. حرفی که مداح می‌زند، روضه‌ای که می‌خواند، سبکی که می‌خواند، و حتی لباسی که می‌پوشد همه و همه الگودهنده است و با این نگاه حداکثری است که بر نوع انتخاب مضمون، شعر، سبک، اوج و فرودهای صدا، نوع ایستادن یا نشستن مداح و… جایگاه قابل بررسی پیدا می‌کند.
در شماره‌های بعد از مهارت‌ها و سرفصل‌های این حلقه بیشتر خواهیم گفت …
مداح مست یک تنه یک لشکر است و بس
بی‌خود نیافت بلبل نام هزار را

نظر بگذارید